شیمی و هنر صابون‌سازی

صابون‌سازی سرد؛ تریس، فرمولاسیون و دوره رسیدن

از انتخاب روغن و سود تا قالب‌گیری و کنترل دوره رسیدن

  • سطح: همه سطوح
  • ۴ بخش ویدیویی
  • ۱۰ ساعت
  • دسترسی دائمی
سرمایه‌گذاری دوره۲٬۳۰۰٬۰۰۰ تومانثبت‌نام در این دوره
قالب‌های صابون دست‌ساز رنگی روی سطح چوبی، صابون‌سازی سرد

از انتخاب روغن و سود تا قالب‌گیری و کنترل دوره رسیدن.

چرا این موضوع در فرمولاسیون اهمیت دارد؟

در روش سرد، فرمول در همان لحظهٔ تریس تصمیم‌گیری می‌شود و بقیهٔ نتیجه در دورهٔ رسیدن شکل می‌گیرد. تفاوت میان تریس درست و عجولانه همان تفاوتی است که چهار هفته بعد دیده می‌شود.

این دوره برای چه کسی است؟

برای صابون‌سازهایی که روش سرد را انتخاب کرده‌اند و می‌خواهند تریس، قالب‌گیری و دورهٔ رسیدن را با کنترل طی کنند.

سرفصل‌های دوره

  1. تریس، دمای واکنش و زمان رسیدن

    در روش سرد، واکنش در دمای پایین و بدون حرارت خارجی پیش می‌رود و کامل شدن آن به زمان رسیدن بستگی دارد. در این جلسه مفهوم تریس، مراحل روغن‌سازی و نقش دما در سرعت واکنش بررسی می‌شود تا بدانیم چرا یک بچ در ده دقیقه تریس می‌شود و بچ دیگر در چهل دقیقه.

  2. روغن زیتون، نارگیل و کرهٔ کاکائو

    روغن زیتون به عنوان پایهٔ ملایم، روغن نارگیل برای کف و سختی و کرهٔ کاکائو برای استحکام بررسی می‌شوند. شاخص صابونی‌شدن هر روغن، دمای ذوب کرهٔ کاکائو و اثر آن بر سرعت تریس، محور محاسبات این جلسه است.

  3. فرمول صابون سرد و برنامهٔ قالب‌گیری

    فرمول صابون سرد با نسبت روغن‌ها و درصد سوپر فت طراحی می‌شود و مقدار سود و آب با محاسبهٔ دقیق تعیین می‌گردد. روش ساخت شامل آماده‌سازی دو فاز، اختلاط تا تریس، ریختن در قالب و عایق‌بندی است؛ زمان رسیدن و شرایط نگهداری نیز روی برگهٔ بچ نوشته می‌شود.

  4. ساخت بچ، برش و ثبت pH پس از رسیدن

    کار عملی ساخت یک بچ صابون سرد با عطر و رنگ است. تریس، دمای قالب، زمان رسیدن و pH پس از شش هفته اندازه‌گیری و ثبت می‌شود؛ سپس نمونه برش می‌خورد و سختی، کف و ماندگاری بو در بازهٔ چند هفته بررسی می‌گردد.

در پایان دوره چه کاری انجام می‌دهید

پس از دوره می‌توانید دستور سرد را با پیش‌بینی سختی و کف بنویسید و عیب‌های سطحی را پیش از برش تشخیص دهید.

  • شناخت مراحل تریس و اثر دما بر آن
  • انتخاب ترکیب روغن برای سختی و کف پایدار
  • قالب‌گیری، برش و جلوگیری از شکست سطح
  • مدیریت دورهٔ رسیدن و کاهش آب
  • تشخیص و رفع عیب‌های رایج صابون سرد

کار عملی و مواد اولیه

دو دستهٔ صابون سرد با ترکیب روغن متفاوت می‌سازید و زمان تریس، سختی پس از قالب‌گیری و تغییر pH در طول رسیدن را ثبت می‌کنید.

مواد شاخص این دوره (با نام INCI):

  • Olea Europaea Fruit Oil — ماده اولیه کلیدی
  • Cocos Nucifera Oil — ماده اولیه کلیدی
  • Theobroma Cacao Seed Butter — ماده اولیه کلیدی

تجهیزات آزمایشگاهی

ترازوی ۰٫۱ گرم، دماسنج دو فازی، همزن دستی مقاوم، قالب سیلیکونی و عینک محافظ.

عیب‌یابی و خطاهای رایج

خطای رایج، برش دادن صابون پیش از پایان زمان رسیدن است؛ صابون نرم و قلیایی می‌ماند و ظاهر آن خراب می‌شود. خطای دوم، اختلاط بیش از حد پس از رسیدن به تریس است که صابون را دانه‌دانه و بافت را ناهموار می‌کند. خطای سوم، نگهداری در محیط مرطوب و بدون تهویه است؛ رطوبت اضافه، صابون را نرم و عمر آن را کوتاه می‌کند.

پرسش‌های متداول این دوره

صابون سرد چقدر باید بماند؟

دورهٔ رسیدن به ترکیب و آب بستگی دارد؛ در دوره معیارهای pH و سختی برای پایان رسیدن بررسی می‌شود.

چرا صابون من لکهٔ سفید می‌زند؟

خاکستر سودا از دلایل رایج است؛ علت و راه پیشگیری در بخش عیب‌یابی آموزش داده می‌شود.

کتابخانهٔ مکمل

کتاب‌های مرتبط با این دوره

این عنوان‌ها در کتابخانهٔ ما، همین دوره را به‌عنوان آموزش مکمل پیشنهاد می‌کنند.

قالب‌های دیگر

همین موضوع، با قالب دیگری

اگر ترجیح می‌دهید پرسش‌هایتان را در همان لحظه بپرسید یا محصول را با تجهیزات بسازید، دو مسیر دیگر هم در دسترس است.

مدرس این دوره

چه کسی این دوره را تدریس می‌کند

دکتر آریا مرادخانی، داروساز و مدرس ۳۱ دورهٔ ویدیویی فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی
دکتر آریا مرادخانی — داروساز، متخصص فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی

مدرس مسئول این دوره‌ها

دکتر آریا مرادخانی

داروساز، متخصص فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی — مدرس هر ۳۱ دورهٔ ویدیویی این کاتالوگ

تمام ۳۱ دورهٔ ویدیویی این بخش را یک نفر طراحی و تدریس کرده است: دکتر آریا مرادخانی، داروسازی که مسیر حرفه‌ای خود را از داروسازی آغاز کرد و به فرمولاسیون محصولات مراقبتی رسید. همین پیشینه باعث می‌شود آموزش بر پایهٔ داده، محاسبه و اندازه‌گیری بنا شود، نه بر توصیه‌های عمومی.

تمرکز حرفه‌ای او طراحی، توسعه و بهینه‌سازی فرمولاسیون است؛ از امولسیون‌ها، ژل‌ها و محصولات شوینده تا سرم‌ها، ضدآفتاب‌ها، محصولات مو و سامانه‌های نگهدارنده. در هر دوره، همین تجربه به تصمیم‌های مشخص ترجمه می‌شود: چرا یک امولسیفایر انتخاب می‌شود، pH چگونه تعیین می‌گردد، نسبت فازها از کجا می‌آید و یک فرمول شکست‌خورده از کجا باید اصلاح شود.

  • دکترای حرفه‌ای داروسازی (PharmD)، دانشگاه تهران
  • تخصص در فرمولاسیون محصولات آرایشی و بهداشتی
  • طراحی و تدریس هر ۳۱ دورهٔ ویدیویی این کاتالوگ
  • تجربهٔ توسعه و بهینه‌سازی فرمولاسیون پوست، مو و شوینده
  • پاسخ به پرسش‌های فنی شرکت‌کنندگان در طول هر دوره